Elektronik Terimler11.03.2011
AAD:Satın aldığınız cd nin üzerine yapılan kaydın analog olarak
yapılıp digital olarak depolandığını gösterir.
AC3:Surround receiverlarda dtd surround sistemdeki kanallara
ilave olarak +1 center ve +1 aktif bass ile desteklenmiş formattır.
ADD:Cd üzerindeki kaydın analog olarak yapıldığını master ve
depolama işleminin ise digital olarak gerçekleştiğini gösterir.
AMPLİFİRE:Hoparlörlerinizi sürmek içim çeşitli kaynaklardan
gelen sinyalleri yükselten cihazdır.
ANALOG:Digital olmayan ses ve ses kayıt formatıdır.
ANTİ-SKATİNG:Pikap iğnesinin plak üzerindeki oluklardan
kaymasını önlemek için uygulanan sisteme verilen addır.
ANAMORPHIC:DvD disklerin sadece wide screen televizyonlarda
letter box formatında görüntünün daha iyi çıkmasını sağlayan sistemdir.
AGRESİF:Dinlediğiniz sesin parlak ve önde olması durumu.
AMBIANCE:Sesin dinlendiği mekandaki müziğin ve kaydın
o ortam içerisinde yarattığı akustik.
ANALYTICAL:Yüksek detay.
ARTICULATE:Dinlenen müzikte yer alan insan sesi enstrümanlar
ve bunların birleşiminin tümü.
ATTACK:Dinlediğiniz müziğin sisteminiz içerisinde ürettiği
ve zaman zaman yükselen frekanslara verilen ad.
ALİGMENT (Hizalama):Kaydedici yada çalarların plak yada
bant üzerinde kafalarının oluklara yada banta göre
ayarlanmasına denir.
ANALOG:Plak ve kasetlerin veriyi kaynaktan direk depolama şekli.
BASS:Müzik içerisinde duyulan düşük frekanslı seslerin
geneline verilen ad.
BASS REFLEKS:Speaker kutusu üzerindeki hava
akımını dışarı atan port vasıtası ile bass
üretimine yardımcı olan sistem.
Bİ-AMPLING:Speaker üzerindeki farklı frekans üreten
ünitelerin her birinin anfi üzerinden farklı
kanallar ile sürülmesidir.
BINDING POST:Çıplak kabloları sıkıştırmak için
kelepçeye sahip speaker terminali.
BANANA:Speaker kablolarınızı speaker terminaline
fiş gibi takarak kullanmanıza yarayan
adaptör.
BEATS: Vuruş anlamındadır. Sesler arasındaki
ritim uyumunu sağlamak için kullanılır.
BIT:Digital veriyi oluşturan en küçük parçaya verilen isim.
BITSTREAM:Digital cd datasını analog sinyallere dönüştürme yolu.
BIWIRING:Speaker içinde split crossover ile speakerın
arkasındaki çift girişi kullanarak üst ve alt
frekansların ayrı ayrı sürülmesi durumu.
BPM:Sesin hız ölçüsü
BRIDGE:Stereo bir anfinin daha yüksek ses elde edebilmek
için mono olarak bağlanmasına
denir.Bunu yapabilmek için anfinizin bridge katının olması gerekir.
BALANCE:Ampliwire cihazlarınızın üzerinde stereo kanalları
sağ ve sol olarak ayırmak.Aynı
zamanda tonal kontrolleri ayarlamakta bir başka balans işlemidir.
BODY:Tüm sesler içerisinde üst bass frekansların üst frekanslara
göre baskın olması durumu.
BOXY:Box audio speakerlerde sesin yarattığı rezonans.
BRİGHT:Speakerlerde midrange ve tiz seslerin baskın olması durumu.
4
COMPACT DISC(CD):Veriyi digital olarak depolayıp saklayan
ve lazer optik göz vasıtasıyla verisi
okunabilen disk.
CD-R:Bir kereye mahsus kayıt edilebilir cd anlamındadır.
Fakat tekrar kayır yapılamaz.
CD-ROM:Bilgisayarlar için ve bağzı cd wrighter modellerde
sadece okunabilir bellek olarak
kullanılabilen bölüm.
CD TEXT:yeni sistemlede cd çalarların şarkı ismi yada sözleri
gibi bileşenleri görüntülemesini
sağlayan sistem.
CLASS A:Sinyalin pozitif yada negatif olarak birlikte yükseltildiği anfi çaşidi.
CLASS B:sinyalin pozitif ve negatif yarılarının farklı devre
katlarında işlendiği ve çıkış katlarının
anahtarlandığı sistem.
CROSSOVER:Speakerler içerisinde bulunan ve frekansları
ait oldukları ünitelere gönderen
elektronik devre.
CARTRIDGE:Plaklarda yapılan kaydı anfiye ses elektrik sinyali
olarak çevirerek yollayan convertör
parça.
CD-RW:Üzerine tekrar tekrar silinip yazılabilir disk.
COLOURATION:Müziği natural olarak dinlerken bass mid
yada tiz seslerdeki hoşa gitmeyen
istenmeyen seslerin oluşması.
COMPRESSION:Radyo istasyonlarından yayınlanan yüksek
frekanslı yayının müzikteki alt ve üst
frekanslar arsındaki farkı azaltmak için kullanılan sistemdir
.Otomobil radyolarında iyi sonuç
vermekle beraber hi-fi tunerlarda iyi sonuç vermez.
CRT:Convansiyonel tv lerde 3 farklı renk tüpü kullanılarak
gelen görüntünün tv akranına
aktarılması.
CLIPPING:Anfini sesi gücün yettiğinin ötesine cihazın aşırı
yükleme göstermesi.Bu gibi bir
durumda ses ditortion yaratacaktır.
CC3:Kristal netlik.
CLOCK:Zamanlama sinyali üretmek için kullanılan elektronik
osilatördür.Diskten alınan veriyi
senkronize etmek için kullanılır.
CRT (Cathode Ray Tube):Projeksiyon tvlerdeki üç renk
tüpün birleşerek
görüntüyü oluşturmasına verilen ad.
DAB (Digital Audio Broadcasting):Hem am(genlik modülasyon
) hem fm(frekans modülasyonu)
bandından alınabilen digital stereo yayın.
DAC (Digital Analog Convertor):Sayısal verileri analog sese çevirir.
DAT (Digital Audio Tape):Dönen bir kayıt kafası vasıtasıyla
bant üzerine digital kayıt yapabilen
deck tape.
DALGA BOYU:Havada hareket eden ses dalgasının boyunu
belirtmek için kullanılır.
DATA REDUCTION (Veri Azaltma):Müzik depolamak için
gereken veri miktarını düşüren sistem.
DCC (Digital Compact Casette):Bildiğimiz tape sisteminin
digital olarak üretilmiş hali.
DDD:Cd içerisine yapılan kaydın her aşamasında digital
olarak yapıldığını belirtir.
DENGELİ BAĞLANTI:Dengeli bağlantılarda pozitif ve negatif
kablolar etkin bir enterfans için
korumalıdır.
DESIBEL:Ses basıncı ölçü birimidir
DIGITAL:Cd çalarlar Dat,Md,Dcc gibi cihazlarda kullanılan
disk veya kasetetlerin kullandığı ses
depolama protokolü.
DIGITAL ÇIKIŞ:Digital sinyalin kaydedilmesi yada dac
tarafından işlenmesini sağlayan
çıkıştır.Koaksiyal yada optik olabilir.
DİNAMİK ALAN:Hi-Fi bileşenleri tarafından üretilen en
yüksek vr en alçak sinyalin arasında kalan
alan.
DISTORTION:Hi-Fi bileşenleri içerisinde dinletide kaynaklanan
istenmeyen seslere verilen isim.
DOLBY DIGITAL:Ev sinema sistemi protokolüdür 5 sabit kanala
ilaveten bir adet aktif sub bass
kullanılır.
DOLBY SURROUND:Arka efekt kanallarını stereo kayıtlar için
kodlayarak sanal kanal oluşturan
format.
DOLBY PRO-LOGIC:Diyalogları center üzerinde sabitleyen format.
DROP-OUT:Teyp dat gibi cihazlarda kayıt anında kafanın
herhangi bir manyetik perdelemeden
dolayı yada bant ile temasının kesilmesinden dolayı
oluşan anlık sinyal kaybı.
DTS:Ev sinema sistemlerinde 5+1 6+1 7+1 gibi formatlarda
her sesin kanallara sabitlenerek verilen
hali.
DUAL MONO:Bağzı apli ler içerisinde sağ ve sol kanlların
ampli içinde ayrı ayrı işlenecek şekilde
üretilmesi.
DVD:Cd boyutundaki diskleri kullanan yeni kayıt formatı.
Bu formatta disk üzerine yüksek kalitede
ses ve görüntü kaydı yapılır.
DNM (Digital Natural Motion):Digital doğal hareket
DS (Digital Scan):Digital tarama.
DOBY B,C+S:Tape decklerde kayıt esnasında dip gürültüleri
gibi kötü sinyalleri temizlemek için
kullanılan protokol.Dolby yapılan kayıt dolby dinlenmelidir.
DOLBY DIGITAL EX:Dolby digital 5+1 sisteme ek olarak sistemin
audio dinlerken rear ve center ı
kullanarak matrix stereo oluşturmasını sağlayan protokol.
DOLBY HX PRO:Kayıt esnasında yüksek frekansları distortion
olmadan kayıt yapabilmenizi
sağlayan protokol.
DARK:Bright in aksine stereoda mid ve tiz lerin aksine bass
sesler ve dolayısı ile alt frekansların
baskın olması durumu.
DEFINITION:Sistem içerisinde algılanan gerçek sesin kalitesinin
yüksekliği
ELEKTROSTATIC:Hoparlörlerin ses üreten hafif diyaframlarını
ileri geri hareket ettirmek için
kullandıkları yüksek voltaj gücü.
EMPEDANS:Elektriksel özellik.Düşük empedans kaynaktan
daha yüksek güç öekerken tersi daha
az güç kullanır. yani 4-6 ohm bir speaker 8 ohm bir speakere
göre dah güçlü bir anfi ister ve
sürülmesi daha zordur.
EUPHONIC:Bağzı lambalı anfilerin diğer lambalılara göre sıfır
distortion ile daha azla ayrıntı ve
kalite üretmesidir.
FREKANS:İnsan kulağının duyabildiği veya duyamadığı ses
dalgalarına verilen isim.
FRONT END:Bir lp yada cd deki sinyal kaynağını ifade eder.
Ayrıca tunerde sinyali antenden alıp
modüle eden devre katı içinde kullanılır.
FILTER:Digital kayıtların analog sinyallere dönüştürülmesi
anında sinyalin distortion dan
arındırılarak saflaştırılması.
FREKANS RESPONSE:Speakerlarda alt ve üst frekansların arası
.Bu sayede speaker alt ve üst
sınırlarda hangi aralıkta çalıştığı belirtilir.
GRIP:Bass kontrolünün güçlü olarak
sağlanması.
HDCD (HİGH Definition Compatible Digital):Daha iyi ses elde etmek için cd lerde kullanılan
kodlama sistemi.
HERTZ:Frekans birimi.Sinyalin saniyede kaç kere bırakıldığını gösterir.Örneğin 1hz sinyalin
saniyede 1 kere salındığını belirtir.
HİZALAMA (Aligment):Kaydedici yada çalarların plak yada
bant üzerinde kafalarının oluklara yada
banta göre ayarlanmasına denir.
IMAGING:Stereo da enstrimanların ve sesin oda içerisinde
dağılımına verilen
ad.
JITTER:Digital sinyali analoğa çeviriken kullanılan
Dac convertörlerin arasında kullanılan çevirim
esnasında oluşabilecek dip gürültüleri önleyip temizleyen sistem.
Bu cihazlara verilen ad ise
Jitterbug.
KARTUŞ:Pikaplarda plak çalınırken plak üzerindeki oluklardan
sinyali elektrik sinyaline çevirerek
anfiye yollayan kısım.İki farklı çeşidi vardır.
KOLORASYON:Müziğin doğal yorumunda oluşan sapma.
KBPS (Kilobits Per Second):Mp3,Dat gibi cihazların yolladıkları
veri sinyalinin saniyede ne kadar
olduğunu gösterir.Ne kadar yüksek olursa o kadar iyidir.
LINE LEVEL:Ampliye girmeden önce herhangi bir yükseltmenin
gerekmediği girişleri ifade
eder.
MIDBAND (Orta Bant):Çoğu enstruman ve vokallerin
duyulduğu ses bandıdır.
MINI DISC (Md):Mini disc player 74 dakika kayıt yapabilir.
MONOBLOK:Bağımsız mono power anfi.İki adet mono blok
anfi ile stereo ses alabilirsiniz.
MOVİNG COIL-MC:Pikap kolundaki hareketli bobin.
Bu bobinler elektrik sinyallerini sabit bobinler
içinde hareket ederek üretir.Çıkışı hareketli mıknatıslardan daha düşüktür.
MOVING MAGNET-MM:Hareketli bobinli kartuşlarda iğnenin
bağlı olduğu mıknatıslar elektrik
sinyalini sabit bobin içerisinde hareket ederek üretir.
MP3:İnternet üzerinden kaydedilebilen ve pc de depolanıp
data cd lerine yazdırılabilen nispeten
kalitesi düşük sıkıştırılabilen ses formatıdır.
NICAM:Görüntü ile birlikte gönderilen cd kalitesindeki digital stereo tv
sesi.
OHM:Direnç birimi.Bir hoparlörün empedansı ohm olarak
ölçülür ve belirtilir.
OKTAV:Her hangi bir sesten başlayarak ard arda dizilmiş
7 sesten oluşan ses kümesidir. Oktav
sesin logaritmik katlarıdır. Örnek 100Hz bir sesin oktav katları şöyledir
. 100Hz – 200Hz – 400Hz –
800Hz – 1,6kHz – 3,2kHz –
6,4kHz
OVER SAMPLING:DAC Sistemlerinde sinyal frekansını
arttırarak çevrim devreleri ve yardımcı
devreler için istenmeyen sinyalleri filtreleme işlemini kolaylaştırır.
OPEN:Sesin havada yol alırken üst frekansların temiz ve berrak olarak
salınması.
PASİF:Sinyali yükseltmeyen bir devre yada bileşeni ifade eder.
PMPO:müzik çıkış gücünün tepe noktasını işaret eden terimdir.
POWER AMLIWIRE:Speakerlere ses sinyallerini gönderen amli katı.
PRE AMPLI:Power ampiye gidecek sinyalleri alıp işleyip
yollayan control kısmı.Aktif speakerler
ilede kullanılabilir.
RDS (Radio data System):Fm radyo kanallarında radyonun
çaşitli bilgileri ekrandan okunur şekilde
yollaması.Hava durumu finans spor v.s.
SİNYAL/GÜRÜLTÜ ORANI (Noise):Ses sinyal seviyesi ile istenmeyen
gürültü seviyesinin arasındaki
farkı belirtir.Db cinsinden olan değer arttıkça gürültü seviyesi düşer.
SUBWOOFER:nispeten küçük olan hoparlörlerin üretemeyeceği
bass frekanslarını üreten bass
sürücüsü kolon.
SÜREKSİZLER:Müzikteki kısa ve ani oluşumları ifade eder
üretilmesi zordur.(Zil sesi gibi)
SAMPLING RATE:Örnekleme oranı.Bir digital kayıt cihazı yada
oynatıcı cihazın bir sinyali ne kadar
işleyebildiğini gösteren terimdir.
SEISMIC:Çok düşük bass frekansı, duymak çok
zordur. TEYP LUPU:Ampli üzerinde bulunan teyp üzerindede karşılığı
bulunan kayıt yapılmasını sağlayan
soket girişleri.
THX:Lucas film tarafından üretilen maliyetli bir surround formatı.
TRANSPOSE:Bir ses veya müzik parçasının notasını değiştirme
işlemi
TRODIAL TRAFO:Bu transformatörler yuvarlak şekilli daha iyi
bir stabilite ve daha az akım kaçağı
sağlarlar bu şekildede daha iyi bir güç üretirler.
TİZ:Üst ses frekanslarının genel adı.
TWEETER:Hoparlör üzerinde tiz frekansları üreten üniteye verilen ad.
TÜP:Yükseltme ünitesi olarak kullanılan bu parçada elektrotlar
vakumlanmış kapalı bir cam
içindedir.Ürettiği ses çok iyidir.
THIN:Hafif bass.
TIMBRE:Enstrümanların tonal karakterlerine verilen
ad
WATT:Güç birimi.Birim arrtıkça güçte artar.
WOOFER:Alt frekans yani bass sesleri üreten hoparlör
üzerindeki ünitenin adıdır.
WARM:Düşük midreng ile gelen tatlı sese verilen ad.